Trądzik grzybiczy - jak go rozpoznać i leczyć

Czym jest trądzik grzybiczy

Malassezia, wcześniej nazywana Pityrosporum, to drożdżaki, które u większości ludzi wchodzą w skład naturalnej flory skóry. Żywią się tłuszczami z łoju, dlatego dobrze im się wiedzie na obszarach łojotokowych. W sprzyjających warunkach namnażają się w mieszkach włosowych i wywołują stan zapalny. Tak powstaje jednostka, którą fachowo nazywa się zapaleniem mieszków włosowych wywołanym przez Malassezia, a potocznie trądzikiem grzybiczym.

Nazwa bywa myląca, bo to nie jest trądzik pospolity ani zwykłe zakażenie bakteryjne. Podłoże jest grzybicze, więc leczenie, które sprawdza się w trądziku pospolitym, tu nie zadziała, a czasem pogorszy sprawę. Właśnie dlatego trafne rozpoznanie jest tak ważne.

Trądzik grzybiczy a trądzik pospolity, jak odróżnić

Najprostszy trop to charakter zmian i świąd. Trądzik grzybiczy daje drobne, bardzo do siebie podobne grudki i krostki oraz często swędzi. Trądzik pospolity jest różnorodny, ma zaskórniki i zwykle nie swędzi. Poniższa tabela zbiera najważniejsze różnice.

Uwaga na jeden praktyczny sygnał. Jeśli leczysz trądzik antybiotykiem albo preparatem z antybiotykiem, a drobne swędzące krostki nie ustępują lub przybywa ich, to częsty trop wskazujący na podłoże grzybicze. Warto też wiedzieć, że obie przypadłości mogą współistnieć, dlatego finalną ocenę zostaw lekarzowi.

Objawy trądziku grzybiczego

Zmiany są monomorficzne, czyli bardzo do siebie podobne. To liczne drobne grudki i krostki wielkości mniej więcej jednego, dwóch milimetrów, rozsiane dość równomiernie. Charakterystyczny jest świąd, który potrafi być uciążliwy i nasila się przy poceniu. Nie ma zaskórników typowych dla trądziku pospolitego. Skóra w tych okolicach bywa tłusta.

Najczęstsze lokalizacje to czoło i linia włosów, plecy, klatka piersiowa, barki oraz ramiona, a więc miejsca, gdzie skóra się poci i jest przykryta ubraniem. U części osób zmiany pojawiają się po intensywnym wysiłku, w upalne dni albo po dłuższym noszeniu obcisłej, nieprzewiewnej odzieży.

Co wywołuje trądzik grzybiczy

Drożdżaki Malassezia są na skórze cały czas, więc nie chodzi o zakażenie z zewnątrz, tylko o ich nadmierne namnożenie w sprzyjających warunkach. Najczęstsze czynniki sprzyjające to:

• upał, wysoka wilgotność i intensywne pocenie się,
• okluzja skóry przez obcisłe, nieprzewiewne ubrania i długie noszenie mokrej odzieży sportowej,
• tłusta, łojotokowa skóra,
• niedawna kuracja antybiotykiem o szerokim spektrum, która osłabia bakterie konkurujące z grzybem,
• stosowanie glikokortykosteroidów oraz stany obniżonej odporności, na przykład w cukrzycy.

Rozpoznanie zwykle stawia się na podstawie wyglądu zmian i wywiadu. W razie wątpliwości lekarz może pobrać zeskrobiny skóry do badania mikroskopowego, w którym widać formy drożdżaków, albo obejrzeć skórę w lampie Wooda.

Leczenie trądziku grzybiczego lekami przeciwgrzybiczymi

Skoro przyczyną są drożdżaki, leczenie opiera się na lekach przeciwgrzybiczych, a nie na antybiotykach czy typowych preparatach na trądzik pospolity. Wybór zależy od rozległości i nasilenia zmian.

Szampon z ketokonazolem stosuje się często jako mycie skóry ciała, nakładając go na wilgotną skórę na kilka minut przed spłukaniem, także na plecy i klatkę piersiową. Przy zmianach rozległych lub opornych lekarz sięga po doustny lek przeciwgrzybiczy, na przykład itrakonazol lub flukonazol, w kuracji trwającej zwykle od kilkunastu dni do kilku tygodni. Konkretną dawkę i czas leczenia ustala lekarz, uwzględniając inne przyjmowane leki, bo część leków przeciwgrzybiczych wchodzi w istotne interakcje.

Jeśli natomiast konsultacja wykaże, że to jednak trądzik pospolity z zaskórnikami, w grę wchodzą inne leki. Przy zmianach łagodnych do umiarkowanych lekarz zwykle proponuje leczenie miejscowe, na przykład adapalen, a w ciężkim, opornym trądziku rozważa doustną izotretynoinę. To pokazuje, jak bardzo dobór leku zależy od trafnego rozpoznania.

Czego unikać i jak zapobiegać nawrotom

Trądzik grzybiczy lubi wracać, bo drożdżaki Malassezia i tak bytują na skórze. Nawrotom sprzyjają upał, pocenie i okluzja, dlatego pomaga kilka prostych nawyków. Po treningu jak najszybciej zmień przepoconą odzież i weź prysznic. Wybieraj przewiewne, luźniejsze ubrania w gorące dni. Ogranicz gęste, tłuste kosmetyki na skórę łojotokową, bo tworzą warstwę sprzyjającą grzybowi. Nie przedłużaj antybiotyków bez wyraźnego wskazania. U osób z częstymi nawrotami lekarz zaleca okresowe mycie skóry szamponem przeciwgrzybiczym, zwłaszcza w miesiącach ciepłych i wilgotnych.

Jak uzyskać receptę na lek przeciwgrzybiczy online

Konsultacja online pozwala lekarzowi ocenić, czy opisane objawy i zdjęcia odpowiadają trądzikowi grzybiczemu, oraz czy wskazany jest lek przeciwgrzybiczy na receptę. Przebieg jest prosty:

• Wypełniasz wywiad medyczny o skórze, przebiegu zmian i przyjmowanych lekach
• Opłacasz konsultację, 59 zł
• Lekarz analizuje wniosek, w razie potrzeby dopytuje i, jeśli nie ma przeciwwskazań, wystawia e-receptę
• Jeśli lekarz uzna wystawienie za niewskazane, otrzymujesz zwrot opłaty

Kod e-recepty dostajesz na e-mail i zrealizujesz go kodem oraz numerem PESEL w każdej aptece. Szczegóły rozliczenia znajdziesz w cenniku.

Najczęstsze pytania