Izotretynoina - skutki uboczne
Które objawy są częste i można je złagodzić, a które wymagają kontaktu z lekarzem.
Skutki uboczne izotretynoiny według częstości
Poniższe zestawienie porządkuje działania niepożądane według tego, jak często występują, zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego. Nasilenie zależy od dawki, a wiele objawów ustępuje po zakończeniu leczenia.
| Częstość | Objawy | Co robić |
|---|---|---|
| Bardzo często (ponad 1 na 10 osób) | suchość i zapalenie czerwieni wargowej, suchość skóry, oczu, nosa i błon śluzowych, łuszczenie i świąd skóry, jej zwiększona wrażliwość i podatność na otarcia, bóle stawów i mięśni, wzrost prób wątrobowych i trójglicerydów | nawilżaj skórę, wargi i oczy, chroń skórę przed słońcem, wykonuj zlecone badania krwi |
| Często (do 1 na 10 osób) | ból głowy, krwawienia z nosa, wzrost cholesterolu, obecność cukru lub białka w moczu | zgłoś nasilone dolegliwości lekarzowi, kontynuuj badania kontrolne |
| Rzadko (do 1 na 1000 osób) | reakcje alergiczne, wzrost ciśnienia śródczaszkowego (silny ból głowy z zaburzeniami widzenia, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu antybiotyków tetracyklinowych), zaburzenia widzenia, dolegliwości jelitowe, zapalenie trzustki lub wątroby, wypadanie włosów, zaburzenia nastroju | skontaktuj się z lekarzem, przy nagłych objawach pilnie |
| Bardzo rzadko (poniżej 1 na 10 000 osób) | ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i martwica naskórka | przerwij lek i natychmiast zgłoś się po pomoc medyczną |
Jak złagodzić suchość i codzienne dolegliwości
Suchość to najczęstsza dolegliwość i da się ją opanować pielęgnacją. Regularnie nawilżaj skórę emolientem, używaj balsamu do ust, a przy suchości oczu kropli nawilżających. Ogranicz gorące, długie prysznice oraz mocne kosmetyki złuszczające, bo skóra jest cieńsza i bardziej wrażliwa. Ze względu na wrażliwość na słońce codziennie stosuj filtr z wysokim SPF i unikaj solarium. W trakcie kuracji nie należy wykonywać zabiegów złuszczających ani depilacji woskiem. Więcej praktycznych wskazówek znajdziesz we wpisie czego unikać podczas leczenia izotretynoiną.
Wpływ na nastrój i zdrowie psychiczne
U części osób opisywano zaburzenia nastroju, w tym jego obniżenie oraz lęk. Bardzo rzadko zgłaszano poważniejsze reakcje. Jeśli zauważysz u siebie pogorszenie samopoczucia psychicznego, drażliwość lub utratę zainteresowań, poinformuj o tym lekarza prowadzącego. Temat ten szerzej omawiamy w artykule izotretynoina a zdrowie psychiczne.
Izotretynoina a ciąża
Izotretynoina jest bezwzględnie przeciwwskazana w ciąży, ponieważ powoduje ciężkie wady wrodzone. Kobiety w wieku rozrodczym objęte są programem zapobiegania ciąży: wymagana jest skuteczna antykoncepcja rozpoczęta przed leczeniem, utrzymywana w jego trakcie i przez miesiąc po zakończeniu, a także regularne testy ciążowe. W czasie kuracji nie wolno oddawać krwi ani przyjmować dodatkowo witaminy A.
Kiedy pilnie do lekarza. Zgłoś się bez zwłoki, jeśli pojawi się nasilony ból brzucha lub krwawa biegunka, uporczywy ból głowy z nudnościami i zaburzeniami widzenia, wyraźne pogorszenie nastroju, zażółcenie skóry lub oczu albo rozległe zmiany skórne z pęcherzami. To rzadkie sytuacje, ale wymagają szybkiej oceny. W stanie nagłego zagrożenia życia dzwoń pod numer 112.
Badania kontrolne w trakcie leczenia
Ponieważ izotretynoina może podnosić enzymy wątrobowe oraz stężenie lipidów, lekarz zleca badania krwi przed rozpoczęciem kuracji, a następnie kontrolnie w jej trakcie, zwykle po około miesiącu i dalej w zależności od wyników. Oznacza się między innymi próby wątrobowe oraz cholesterol i trójglicerydy. Regularne kontrole pozwalają w porę dostosować dawkę i bezpiecznie kontynuować leczenie. Nie łącz izotretynoiny z alkoholem bez konsultacji, co wyjaśniamy w tekście izotretynoina a alkohol.
Masz pytania przed leczeniem?
Wypełnij wywiad, a lekarz oceni, czy izotretynoina jest dla Ciebie bezpieczna. Konsultacja 59 zł.
Zamów receptęJak zgłosić działanie niepożądane
Jeśli wystąpią u Ciebie jakiekolwiek objawy niepożądane, poinformuj lekarza lub farmaceutę, także wtedy, gdy nie zostały wymienione w ulotce. Działania niepożądane można też zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Zgłaszanie pomaga gromadzić informacje o bezpieczeństwie stosowania leku.
Najczęstsze pytania
Jakie są najczęstsze skutki uboczne izotretynoiny?
Najczęściej występuje suchość skóry, warg, błon śluzowych, oczu i nosa oraz wrażliwość skóry na słońce. Objawy zależą od dawki i zwykle ustępują po zakończeniu leczenia.
Czy izotretynoina wpływa na wątrobę?
Może wpływać na wątrobę i podnosić poziom lipidów, dlatego lekarz zleca badania krwi przed leczeniem i w jego trakcie.
Czy trądzik może się nasilić na początku leczenia?
Tak, u części osób na starcie zmiany przejściowo się nasilają i zwykle mija to w kolejnych tygodniach. O niepokojącym zaostrzeniu poinformuj lekarza.
Co to jest izotretynoina?
To pochodna witaminy A stosowana doustnie w ciężkim lub opornym na leczenie trądziku. Zmniejsza produkcję łoju i wydawana jest wyłącznie na receptę.
Czy izotretynoina jest dostępna bez recepty?
Nie, izotretynoina nie jest dostępna bez recepty. Ze względu na możliwe działania niepożądane i konieczność badań kontrolnych o jej zastosowaniu decyduje lekarz.
Czy izotretynoinę można stosować w ciąży?
Nie, izotretynoina jest bezwzględnie przeciwwskazana w ciąży, ponieważ powoduje ciężkie wady wrodzone. W trakcie leczenia wymagana jest skuteczna antykoncepcja.
Czy izotretynoina wpływa na nastrój?
U niektórych osób opisywano zaburzenia nastroju, w tym obniżenie nastroju i lęk. Jeśli zauważysz pogorszenie samopoczucia psychicznego, skontaktuj się z lekarzem.
Materiał informacyjny, nie zastępuje konsultacji lekarskiej.