Izotretynoina a słońce, opalanie i ochrona skóry
Kuracja izotretynoiną najczęściej wypada częściowo latem, a wtedy pytanie o słońce pojawia się niemal zawsze. Lek uwrażliwia skórę na promieniowanie i mocno ją przesusza, dlatego ochrona przeciwsłoneczna przestaje być tylko zaleceniem kosmetycznym. Poniżej wyjaśniamy, dlaczego tak się dzieje, czy można się opalać i jak zadbać o skórę w upale.
Krótko, jak to wygląda
Wrażliwość skóry na słońce to jedno z częstych działań niepożądanych izotretynoiny, a suchość skóry i warg należy do bardzo częstych. Oba efekty są zależne od dawki i ustępują po zakończeniu leczenia, ale latem dają się we znaki mocniej niż zimą.
Dlaczego izotretynoina uwrażliwia skórę na słońce
Izotretynoina to doustny retinoid, czyli pochodna witaminy A. Jej siła w leczeniu trądziku bierze się z tego, że mocno ogranicza pracę gruczołów łojowych i przyspiesza wymianę komórek naskórka. Skutkiem ubocznym tego samego działania jest cieńsza i słabiej natłuszczona skóra, która gorzej znosi promieniowanie ultrafioletowe.
- Naskórek staje się cieńszy i mniej odporny na uszkodzenia od słońca.
- Mniej łoju oznacza słabszą naturalną barierę ochronną skóry.
- Skóra łatwiej się czerwieni, piecze i podrażnia po ekspozycji na UV.
- Rośnie ryzyko przebarwień pozapalnych w miejscach po zmianach trądzikowych.
W praktyce ta sama dawka słońca, którą wcześniej znosiłeś bez problemu, w trakcie kuracji może dać zaczerwienienie lub podrażnienie. Dlatego ochronę traktuje się poważniej niż zwykle.
Czy można się opalać w trakcie kuracji
Celowego opalania, czyli wystawiania skóry na słońce po to, by uzyskać opaleniznę, unika się przez cały czas leczenia. To dotyczy zarówno plaży, jak i solarium. Solarium jest szczególnie niewskazane, bo to skoncentrowane promieniowanie UV, które przy uwrażliwionej skórze łatwo prowadzi do oparzenia.
Normalne funkcjonowanie latem jest oczywiście możliwe. Spacer, praca w ogrodzie czy wyjście na miasto nie są zakazane, o ile skóra jest chroniona filtrem, a w godzinach najmocniejszego słońca sięgasz po cień, nakrycie głowy i okulary. Chodzi o zdrowy rozsądek, a nie o chowanie się przed dziennym światłem.
To lek na receptę prowadzony przez lekarza. Izotretynoina działa teratogennie, więc u kobiet w wieku rozrodczym warunkiem leczenia jest skuteczna antykoncepcja i testy ciążowe w ramach programu zapobiegania ciąży. Zasady dotyczące słońca nie zmieniają tych wymogów, a wszelkie wątpliwości omawiaj z prowadzącym.
Jak dobrać filtr SPF przy izotretynoinie
Filtr przeciwsłoneczny to podstawowe narzędzie ochrony w trakcie kuracji. Warto zwrócić uwagę nie tylko na sam faktor, ale też na spektrum i formułę, bo przesuszona skóra ma inne potrzeby niż zdrowa.
| Cecha filtra | Co wybierać | Dlaczego |
|---|---|---|
| Faktor | SPF 30, a najlepiej SPF 50 | skóra jest bardziej wrażliwa, więc wyższa ochrona ma sens |
| Spektrum | szerokie, UVA i UVB | UVA odpowiada za przebarwienia i uszkodzenia głębsze |
| Formuła | kremowa, nawilżająca, bez wysuszającego alkoholu | nie pogłębia suchości cienkiej skóry |
| Częstość | rano i ponownie co 2 do 3 godzin na słońcu | filtr zużywa się i schodzi po pocie oraz kąpieli |
Filtr nakłada się na twarz nawet w pochmurny dzień, bo promieniowanie UVA przenika przez chmury i szyby.
Przesuszenie skóry latem i pielęgnacja
Suchość skóry i warg jest bardzo częstym efektem izotretynoiny, a lato ją nasila. Słońce, wiatr, słona woda i klimatyzacja odbierają skórze wilgoć, więc pielęgnacja powinna być prostsza i bardziej nawilżająca niż zwykle.
- Stosuj emolient do twarzy i ciała, najlepiej kilka razy dziennie, zwłaszcza po kąpieli.
- Noś przy sobie balsam do ust, bo zapalenie czerwieni wargowej pojawia się szybko.
- Myj skórę delikatnym środkiem bez wysuszających detergentów, w letniej wodzie.
- Odstaw mocne peelingi, złuszczanie mechaniczne i kosmetyki z alkoholem.
- Pamiętaj o kroplach nawilżających do oczu, jeśli dokucza suchość oczu.
Dobrze nawilżona skóra lepiej znosi słońce i rzadziej się podrażnia, więc pielęgnacja i ochrona przeciwsłoneczna działają razem.
Zabiegi kosmetyczne, depilacja i słońce
W trakcie kuracji i przez pewien czas po niej skóra jest cieńsza i wolniej się goi. Z tego powodu odkłada się zabiegi, które ją naruszają, bo w połączeniu z ekspozycją na słońce łatwiej o przebarwienia i podrażnienia. Dotyczy to depilacji woskiem, głębszych peelingów chemicznych, mikrodermabrazji oraz zabiegów laserowych. Termin ich bezpiecznego wykonania ustala lekarz, zwykle kilka miesięcy po zakończeniu leczenia. Latem warto też pamiętać, że świeże miejsca po jakimkolwiek zabiegu wymagają szczególnej ochrony przed słońcem.
Kiedy skontaktować się z lekarzem
Większość objawów związanych ze słońcem i suchością da się opanować pielęgnacją i filtrem. Skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, jeśli po ekspozycji na słońce pojawi się nasilone oparzenie, pęcherze, bolesne podrażnienie albo szybko narastające przebarwienia. Nie odstawiaj leku na własną rękę, tylko omów problem z prowadzącym, który oceni, czy potrzebna jest zmiana pielęgnacji lub dawki.
Słońce to jeden z elementów, na które uważa się w trakcie leczenia. Pełną listę ograniczeń zebraliśmy w tekście izotretynoina, czego unikać, a cały opis leku znajdziesz na stronie o izotretynoinie.
Chcesz zacząć leczenie izotretynoiną?
Wypełnij wywiad, a lekarz oceni wskazania i zleci potrzebne badania. Konsultacja 59 zł, przy odmowie zwrot całej kwoty.
Zamów receptęNajczęstsze pytania
Czy na izotretynoinie można się opalać?
Celowego opalania i solarium unika się przez cały czas leczenia oraz przez pewien czas po nim. Izotretynoina uwrażliwia skórę na słońce, więc łatwiej o oparzenie i podrażnienie. Krótka ekspozycja z dobrym filtrem jest dopuszczalna, ale celem nie jest opalenizna.
Jaki filtr SPF wybrać przy izotretynoinie?
Najlepszy jest filtr o szerokim spektrum UVA i UVB z faktorem SPF 30, a najlepiej SPF 50. Nakłada się go rano i powtarza co dwie do trzech godzin na słońcu oraz po kąpieli. Do przesuszonej skóry lepiej sprawdzają się filtry kremowe niż mocno alkoholowe.
Czy można korzystać z solarium podczas leczenia?
Nie. Solarium to skoncentrowane promieniowanie UV, które przy uwrażliwionej skórze grozi oparzeniem i podrażnieniem. Solarium odradza się przez cały czas kuracji i przez pewien czas po jej zakończeniu.
Dlaczego skóra przy izotretynoinie jest latem bardziej sucha?
Lek mocno ogranicza produkcję łoju i osłabia barierę naskórka, dlatego suchość skóry i warg jest bardzo częsta. Latem słońce, wiatr i klimatyzacja dodatkowo ją przesuszają, więc potrzeba więcej emolientów i balsamu do ust.
Czy nadwrażliwość na słońce mija po zakończeniu kuracji?
Tak. Wrażliwość na słońce i suchość skóry są zależne od dawki i zwykle ustępują po odstawieniu leku. Mimo to ochrona przeciwsłoneczna jest korzystna dla skóry na stałe.
Czy w trakcie leczenia można robić depilację laserową i peelingi?
Zabiegi laserowe, głębsze peelingi i depilację woskiem odkłada się na później, bo skóra jest cieńsza i łatwiej o podrażnienie oraz przebarwienia. Termin bezpiecznego wykonania zabiegów ustala lekarz, zwykle kilka miesięcy po kuracji.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego izotretynoiny, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL)
- pacjent.gov.pl, e-recepta
Materiał informacyjny, nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoczęciu, zmianie lub przerwaniu leczenia decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny.